Hukuki Yardım

Uluslararası Mevzuat

Otonom araç alanında gerçekleşen teknolojik gelişmeler, halihazırda insanların geleceğe ilişkin hayal gücünün ötesine geçmektedir. Bununla birlikte, otonom araç piyasasının karşı karşıya olduğu dünya genelindeki düzenleyici ortam, söz konusu yenilikçi araçları benimsemeye ve dünyanın çeşitli yerlerinde otonom araçlar (AV’ler) ile ilgili mevzuat planlarının temel yönlerinin geliştirilmesine ön ayak olmuştur.

Dünyada otomobillere ilişkin yalnızca birkaç mevzuat yürürlükte iken, otonom araçlara yönelik standart kuralların sayısının çok daha az olduğu açıktır. 1968 tarihli Viyana Karayolu Trafiği Konvansiyonu, otomobiller için dünya çapında geçerli olan anlaşmalardan biridir. Ancak ilgili Sözleşme, aracın trafikteki davranışı üzerinde bir insan araç sürücüsünün tam kontrol ve sorumluluk sahibi olmasını gerektirmektedir. Bazı ülkelerin otonom araçların geliştirilmesine ve kullanılmasına izin verilmesi amacıyla yeni mevzuatlar önermesi veya kanunlarını gözden geçirmesi dolayısıyla insan sürücü gerekliliği artık tüm dünyada sorgulanır hale gelmiştir.

Bununla birlikte AB’de tamamıyla otomatikleştirilmiş araçlara ayrılan bir yasal çerçeve mevcut değildir. Öte yandan AB mevzuatı, otomatik, bağlantılı ve otonom araçlar piyasasını sistematik hale getirmeye uyum sağlayacak şekilde hızla gelişmektedir.

Ülkelerin kendi otonom araç mevzuatlarında da hızlı gelişmeler kaydedilmektedir. ABD’de otonom araçlara ilişkin hiçbir ortak federal kanun bulunmamaktadır ve 50 eyalette birbirinden farklı yönetmelikler mevcuttur. Mevcut durumda, otonom teknolojili araçlara izin verecek kanunları onaylayan 29 eyalet bulunmaktadır, 10 eyaletin valileri tarafından onaylanan eyalet kararnameleri (executive orders) mevcuttur, 9 eyalette ise oylama sürecinde bekleyen veya oylamayı geçemeyen kanunlar söz konusu olup geri kalan eyaletler henüz harekete geçmemiştir.

Öte yandan Almanya hükümeti, Temmuz 2017’de Karayolları Trafik Kanunu’nda değişiklik yaparak kanuna otomatik sürüş kavramının eklenmesine onay vermiştir. Şubat 2021’den itibaren, Alman Federal Hükümeti dünyadaki ilk federal kanun olma özelliği taşıyan otonom sürüş ile ilgili kanun taslağını yürürlüğe almıştır.

Dünyanın geri kalanı söz konusu olduğunda, Singapur, otonom araç kullanımını teşvik etmenin yanı sıra test pistlerinin ve şehirlerin hazırlığına ilişkin politika ve mevzuat derecelendirmesinde Otonom Araçlara Hazırlık Endeksi’nde en üst sırada yer almaktadır.